Stephanie Afrifa:“Ik word trots als ik bedenk dat ik jonge zwarte vrouwen een stem geef”

Interview door Ralph Edelstein

Stephanie Afrifa is kunstcurator en presentatrice. Ze is creatief ondernemer en laat zich steeds luider horen rond thema’s als gelijkheid, diversiteit en seksisme.

 


Welke taboes doorbreek jij?
Ik ben er de afgelopen jaren, onder andere door mijn optredens bij DWDD, achter gekomen dat ik best aardig kan praten en mijn mening en visie goed onder woorden kan brengen. En dat doe ik dus ook. Via Instagram, maar ook op events die ik organiseer. Ik praat over mijn ervaringen als zwarte vrouw. Dat kan gaan over familiezaken – mijn moeder is 15 jaar geleden vertrokken -, maar ook over racisme, of seksisme, of borsten. Het kan echt over alles gaan, ik heb geen vastomlijnd topic. Ik ben dus ook niet bewust bezig taboes te doorbreken, dat is meer een gevolg van het feit dat ik openlijk en vrij schaamteloos praat over mijn leven en de dingen die ik meemaak.


Je bent bijna tegen wil en dank een voorvechtster van de vrouwenzaak geworden?
Haha, eigenlijk wel ja! Dat is meer door de buitenwereld als stempel op mij gedrukt, dan dat ik mezelf nou bewust in die positie gemanoeuvreerd heb. Ik ben gewoon heel openhartig.


Strijd je voor je gevoel wel vóór iets?
Nou ja, ik voel wel vaak weerstand als ik communiceer met mensen. Vooral met mannen. Dan ga ik strijden. Maar als ik mijn eigen ervaringen deel dan ben ik niet aan het strijden: I’m just being me.


Er zijn een paar topics die vaak terugkomen in je verhalen. Je verzet je bijvoorbeeld tegen stereotypering en gebrek aan diversiteit in de kunst.

Nou, eerlijk gezegd is dat meer het gevolg van dat ik daarover bevraagd word, dan dat ik daar zelf zo graag over praat. Toen ik op de universiteit kunst- en cultuurgeschiedenis ging studeren merkte ik dat alle colleges vanuit een westers perspectief waren. Westerse kunstenaars, westerse canon, westerse geschiedenis: alles was wit. Toen ben ik maar een eigen blog begonnen waarop ik mijn eigen visie op kunst ging delen. Dat was wit én zwart. Langzaam kreeg de buitenwereld dat in de gaten en zo werd ik langzaamaan steeds vaker uitgenodigd als “die kunstexpert met die andere mening, met die visie op zwarte kunst”. En zo kreeg ik een stempel als voorvechter van gelijkheid of strijder tegen gebrek aan diversiteit.


Men begon jou neer te zetten als gelijkheidsactivist?
Precies! De eerste keer bij DWDD heb ik een album van Solange besproken. Puur inhoudelijk, vrijwel niet persoonlijk. Maar vervolgens kreeg ik ineens telefoontjes: ‘Giel Beelen heeft iets gezegd over Sylvana! Vuur, brand, paniek! Jij moet iets zeggen over racisme!’ Nou, nee. Dat doe ik dus niet. Ik ben gespecialiseerd in kunst en cultuur, er zijn experts die veel beter iets kunnen zeggen over racisme. Ik heb dus duidelijk afgebakend dat ik als expert me echt bij mijn eigen domein houd.

Maar goed, inmiddels heb ik via mijn Instagram wel een flink bereik en dat gebruik ik om te praten over dingen die mij persoonlijk bezighouden. Daarin neem ik veel meer vrijheid. Daar kan het ook gaan over zwart feminisme, of de rol van mannen daarin. Toen het nieuws over R. Kelly kwam besprak ik dat. Maar ook stereotypering bijvoorbeeld. Ik had een stalker, een zwarte man. Ik durfde eigenlijk niet naar de politie, onder andere omdat ik niet wilde bijdragen aan een negatief beeld van zwarte mannen, maar dat leverde weer een mind fuck op. Dat soort dingen bespreek ik dan.


Laten we bij jouw expertise blijven: kunst. Hoe staat het met de representatie van zwarte mensen?
Dat gaat de goede kant op, maar ik ben nog een beetje bang dat het cosmetisch is. Je zag het onlangs bij de Oscars. Daar gingen veel prijzen naar zwarte acteurs en zwarte filmmakers, maar ik vraag me weleens af of dat niet vooral was om te bewijzen dat ze ook zwarte acteurs laten winnen, zonder dat ze per se hun prestaties zo geweldig vinden. Ik denk dat we over een tijd pas kunnen beoordelen of dit een korte trend was, of dat zwarte acteurs echt een plek in de award shows hebben veroverd.


Hoe gaat het op dat vlak in de Nederlandse kunst en cultuur? Een van jouw podia, DWDD, lijkt bijvoorbeeld actief werk te maken van diversiteit.
Klopt. Dat is volgens mij een van de best scorende shows op dat vlak. Maar ik weet het niet zeker, ik heb geen televisie dus ik zie het eigenlijk nooit. Wel weet ik dat het in mijn omgeving leeft dat er niet echt programma’s op televisie zijn die onze doelgroep bedienen. Maar zonder gekheid, DWDD is een belangrijk podium en juist daarom wel een goede graadmeter van hoe het ervoor staat in Nederland.


En? Hoe staat het ervoor?
Van een bepaald deel van Nederland, ik noem het maar even Twitter, krijg ik altijd drek over me heen als ik bij DWDD gezeten heb. Al praat ik bij wijze van spreken over hardlopen en zit ik alleen maar te schateren, dan nog gaat het daar helemaal los, ben ik een boze zwarte vrouw en een linkse trut die Nederland zwart wil maken. Echt, het maakt niet uit wat ik zeg, ik ben sowieso een boze zwarte vrouw. Gelukkig krijg ik nog veel meer positieve reacties. Voornamelijk van jonge zwarte vrouwen, die blij zijn dat ze zich gerepresenteerd zien in de media. En dat ze het moedig vinden dat ik bepaalde onderwerpen durf te bespreken. Ik zie dat zelf trouwens niet als moedig hoor, maar dat is een ander verhaal.


Wat betekent het dat zoveel jonge zwarte vrouwen zo positief aanslaan op wat jij doet?
Dat het nodig is. Enerzijds voel ik daardoor wel een bepaalde druk, maar tegelijk maak het me trots dat ik dat kan doen. Ik word heel trots als ik bedenk dat ik jonge zwarte vrouwen een stem geef!

 

 

Meet the other #Changemakers

Wil je meer weten over Yoni? Kijk hier.